Ung thư vú ở Việt Nam: Thực trạng, dấu hiệu nhận biết và khuyến nghị tầm soát

Ung thư vú là một trong những căn bệnh ác tính phổ biến nhất ở phụ nữ trên toàn thế giới và tại Việt Nam. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của y học và các chương trình truyền thông hiệu quả, tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm đã có những chuyển biến tích cực đáng ghi nhận. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về ung thư vú ở Việt Nam, các yếu tố nguy cơ, triệu chứng nhận biết và tầm quan trọng của việc tầm soát định kỳ.

Thông tin cốt lõi về ung thư vú tại Việt Nam: Tỷ lệ mắc mới hàng năm lên tới hơn 25.000 ca. Nhờ phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp, tỷ lệ sống thêm sau 5 năm đạt 85% - 90%. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang hỗ trợ đắc lực cho công tác chẩn đoán và điều trị.

Thực trạng đáng lưu ý về ung thư vú tại Việt Nam

Theo chia sẻ từ các chuyên gia tại Hội thảo Quốc tế Ung thư vú năm 2026, tình hình ung thư vú ở Việt Nam đang có xu hướng trẻ hóa, với nhiều trường hợp được phát hiện ở độ tuổi ngày càng trẻ. Nếu như trước đây, phần lớn bệnh nhân đến viện ở giai đoạn muộn, thì hiện nay, một sự đảo ngược đáng mừng đã diễn ra: khoảng 3/4 số ca bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm. Điều này cho thấy hiệu quả rõ rệt từ các chương trình giáo dục sức khỏe và truyền thông về căn bệnh này.

Theo số liệu thống kê, số liệu ung thư vú ở Việt Nam cho thấy ước tính mỗi năm có hơn 25.000 ca mắc mới. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học, đặc biệt là các phương pháp điều trị đa mô thức như phẫu thuật, hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích, miễn dịch và xạ trị tiên tiến, tỷ lệ sống thêm sau 5 năm của bệnh nhân ung thư vú tại Việt Nam đã đạt mức ấn tượng 85% - 90%.

Các yếu tố nguy cơ cần cảnh giác

Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ sẽ giúp chị em chủ động hơn trong việc phòng ngừa và tầm soát. Dưới đây là các yếu tố có thể làm tăng khả năng mắc bệnh:

• Tuổi tác: Nguy cơ mắc bệnh tăng lên ở phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, đặc biệt là sau tuổi mãn kinh.
• Di truyền và đột biến gen: Tiền sử gia đình có người thân (mẹ, chị em gái) mắc ung thư vú hoặc có đột biến gen BRCA1, BRCA2, ATM, TP53, PTEN... làm tăng đáng kể nguy cơ.
• Yếu tố sinh sản: Phụ nữ không sinh con, sinh con muộn hoặc không cho con bú có nguy cơ cao hơn. Kinh nguyệt sớm (trước 12 tuổi) hoặc mãn kinh muộn (sau 55 tuổi) cũng là một yếu tố cần lưu ý.
• Lối sống: Béo phì, chế độ ăn uống không lành mạnh, ít vận động, lạm dụng rượu bia, thuốc lá.
• Tiền sử bệnh lý và điều trị: Từng có tiền sử xạ trị vùng ngực, hoặc sử dụng thuốc tránh thai, liệu pháp hormone thay thế trong thời gian dài.

Nhận biết sớm các triệu chứng của ung thư vú

Các triệu chứng ung thư vú ở giai đoạn sớm có thể không rõ ràng và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tuyến vú thông thường. Tuy nhiên, chị em nên chú ý theo dõi các biểu hiện bất thường sau:

• Khối u hoặc cục ở vú: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Khối u có thể cứng, không di động, không gây đau hoặc gây đau tức. Việc tự khám vú hàng tháng sau kỳ kinh là phương pháp hữu hiệu để phát hiện sớm các khối u này.
• Thay đổi kích thước, hình dáng vú: Một bên vú to lên bất thường, hai bên không cân xứng hoặc có cảm giác cương cứng.
• Thay đổi ở da vùng vú: Da vú có thể bị sần vỏ cam, đỏ, dày lên hoặc loét.
• Thay đổi ở núm vú: Núm vú bị tụt vào trong, tiết dịch bất thường (có máu hoặc dịch màu lạ), hoặc vùng da quanh đầu núm vú bị đóng vảy, bong tróc.
• Nổi hạch ở nách: Sờ thấy hạch sưng hoặc cứng ở vùng nách.
• Đau tức ngực: Mặc dù đau tức ngực thường không phải là triệu chứng sớm, nhưng nếu cơn đau kéo dài, tăng dần và không liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt thì cần đi khám ngay.

Quan trọng hơn cả, ung thư vú ở nam giới cũng có thể xảy ra mặc dù hiếm gặp hơn. Do đó, nam giới cũng không nên chủ quan nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở vùng ngực.

Tầm soát ung thư vú: Chìa khóa vàng để chiến thắng bệnh tật

Tầm soát ung thư vú là biện pháp quan trọng nhất giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, khi hiệu quả điều trị cao nhất và khả năng chữa khỏi bệnh là rất lớn. Các phương pháp tầm soát phổ biến bao gồm:

• Khám lâm sàng vú: Thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa, giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường.
• Nhũ ảnh (Mammography): Phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiệu quả, có thể phát hiện các khối u nhỏ mà bằng mắt thường hoặc sờ không thấy.
• Siêu âm vú: Hỗ trợ chẩn đoán các khối u đặc hoặc nang, đặc biệt hữu ích cho phụ nữ có mô vú dày đặc.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI) vú: Được chỉ định trong một số trường hợp đặc biệt, khi nhũ ảnh và siêu âm không đủ rõ ràng hoặc đối với nhóm phụ nữ có nguy cơ cao.

Các chuyên gia khuyến cáo, phụ nữ nên bắt đầu tầm soát định kỳ hàng năm từ tuổi 40. Đối với những người có yếu tố nguy cơ cao, thời điểm bắt đầu tầm soát và tần suất có thể cần điều chỉnh theo chỉ định của bác sĩ.

Ứng dụng công nghệ và sự hỗ trợ của bác sĩ trong điều trị

Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong điều trị ung thư vú, bắt kịp trình độ thế giới ở nhiều lĩnh vực. Các phương pháp điều trị ngày càng cá thể hóa dựa trên đặc điểm sinh học của khối u, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch và xạ trị tiên tiến. Việc chẩn đoán phân tử, xét nghiệm gen, xét nghiệm hóa mô miễn dịch giúp xác định chính xác các phân nhóm ung thư vú, từ đó đưa ra phác đồ điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được ứng dụng mạnh mẽ, hỗ trợ bác sĩ trong việc đánh giá chính xác hình ảnh, tổng hợp thông tin và đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, vai trò của bác sĩ vẫn là yếu tố quyết định, AI chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ đắc lực.

Lời khuyên từ chuyên gia

Việc tầm soát ung thư vú không chỉ là trách nhiệm mà còn là hành động yêu thương bản thân. Phụ nữ nên chủ động khám và chăm sóc sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người trên 40 tuổi hoặc có các dấu hiệu bất thường. Đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn và hỗ trợ y tế khi có bất kỳ lo lắng nào. Phát hiện sớm là chìa khóa để kiểm soát và chiến thắng ung thư vú.