Ung thư tuyến thượng thận: Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị

Tuyến thượng thận, dù chỉ là hai tuyến nội tiết nhỏ nằm trên mỗi quả thận, lại giữ vai trò then chốt trong việc điều hòa huyết áp, cân bằng điện giải, chuyển hóa và phản ứng stress của cơ thể thông qua việc sản xuất các hormon quan trọng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các khối u tại tuyến này, bao gồm cả ung thư tuyến thượng thận, đang là mối quan tâm lớn của nhiều người bệnh. Việc phân biệt và quản lý đúng cách các khối u này là yếu tố then chốt để phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đặc biệt là những trường hợp có nguy cơ cao.

Phân loại các loại khối u tuyến thượng thận thường gặp

Các khối u tuyến thượng thận nguyên phát có thể được chia thành nhiều loại dựa trên khả năng tiết hormon và mức độ ác tính:

• U không tiết hormon: Chiếm tỷ lệ cao nhất, thường được phát hiện tình cờ qua chẩn đoán hình ảnh. Đa số các u này nhỏ, lành tính và không gây triệu chứng.
• U tiết hormon: Có thể gây ra các hội chứng điển hình do dư thừa hormon như:
  • U tiết cortisol: Gây hội chứng Cushing với các biểu hiện tăng cân, mặt tròn, rạn da đỏ, yếu cơ.
  • U tiết aldosteron: Gây hội chứng Conn, biểu hiện bằng tăng huyết áp và hạ kali máu.
  • U tủy thượng thận (pheochromocytoma): Gây cơn tăng huyết áp kịch phát, kèm hồi hộp, vã mồ hôi, nhức đầu dữ dội.
• Ung thư tuyến thượng thận: Đây là trường hợp hiếm gặp hơn, thường được phát hiện khi khối u đã lớn (> 6cm), có dấu hiệu xâm lấn hoặc di căn. Tiên lượng cho ung thư tuyến thượng thận thường dè dặt và đòi hỏi sự phối hợp đa phương pháp điều trị.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư tuyến thượng thận cần đi khám ngay

Mặc dù nhiều khối u tuyến thượng thận không gây triệu chứng, nhưng một số trường hợp, đặc biệt là u tiết hormon hoặc u ác tính, có thể biểu hiện rõ ràng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này là vô cùng quan trọng:

• Huyết áp tăng cao, khó kiểm soát dù đã dùng nhiều loại thuốc.
• Tăng cân bất thường, mặt tròn như mặt trăng, xuất hiện rạn da màu đỏ, dễ bị bầm tím.
• Xuất hiện các cơn đau đầu dữ dội, cảm giác hồi hộp, tim đập nhanh, đổ mồ hôi nhiều.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân, kèm theo đau bụng hoặc đau lưng mơ hồ, dai dẳng.
• Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối u lớn hơn 4cm hoặc có các đặc điểm nghi ngờ ác tính.

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, người bệnh nên đến khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa nội tiết hoặc ung bướu để được kiểm tra và tư vấn y khoa cụ thể.

Khi phát hiện các triệu chứng nghi ngờ, người bệnh nên đến bệnh viện uy tín để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

Chẩn đoán và phân loại khối u tuyến thượng thận

Để đưa ra quyết định phù hợp về việc theo dõi hay phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành một loạt các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh:

• Xét nghiệm hormon: Bao gồm đo nồng độ cortisol, aldosteron, renin, catecholamin trong máu và nước tiểu 24 giờ để đánh giá chức năng tiết hormon của tuyến thượng thận.
• Chẩn đoán hình ảnh: Các phương pháp như CT scan hoặc MRI giúp đánh giá chính xác kích thước, mật độ, tính chất và mối liên quan của khối u với các cấu trúc xung quanh.
• Các xét nghiệm bổ sung: Trong một số trường hợp, có thể cần đến PET/CT hoặc sinh thiết khối u để có chẩn đoán xác định, đặc biệt khi nghi ngờ ung thư tuyến thượng thận di căn.

Sau khi có đầy đủ kết quả, người bệnh sẽ được thảo luận tại hội chẩn đa chuyên khoa (nội tiết, ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh) để đưa ra phương hướng xử trí tối ưu nhất. Câu hỏi