Ung thư hạch lymphoma: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và phương pháp điều trị

Ung thư hạch bạch huyết (lymphoma) là một dạng ung thư bắt nguồn từ hệ thống miễn dịch, cụ thể là các tế bào lympho. Đây là một căn bệnh có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về ung thư hạch lymphoma, giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

Ung thư hạch lymphoma là gì?

Ung thư hạch lymphoma là tình trạng các tế bào bạch cầu lympho, vốn có vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch, bắt đầu phân chia và phát triển một cách mất kiểm soát. Sự phát triển bất thường này không chỉ giới hạn ở hệ thống bạch huyết mà còn có thể lan sang các cơ quan khác trong cơ thể. Theo thống kê, có hai loại ung thư hạch chính là u lympho Hodgkin và u lympho không Hodgkin. Trong đó, u lympho không Hodgkin phổ biến hơn (khoảng 90% các trường hợp) và thường có tiên lượng điều trị khó khăn hơn so với u lympho Hodgkin.

Theo Tổ chức Ung thư Toàn cầu GLOBOCAN 2020, ước tính có khoảng 545.000 ca mới mắc ung thư hạch bạch huyết trên toàn thế giới, dẫn đến gần 260.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, năm 2020 ghi nhận hơn 3.700 ca mắc mới u lympho không Hodgkin, trở thành nguyên nhân gây tử vong cho hơn 2.200 người và đứng thứ 13 trong các loại ung thư phổ biến nhất.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của ung thư hạch lymphoma

Mặc dù nguyên nhân chính xác gây ra ung thư hạch lymphoma vẫn chưa được xác định rõ ràng, các nhà khoa học đã chỉ ra một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Những yếu tố này bao gồm:

• Tuổi tác: Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người lớn tuổi, tuy nhiên tỷ lệ mắc có xu hướng tăng ở những người trên 55 tuổi và cũng có thể gặp ở nhóm tuổi trẻ hơn.
• Nhiễm trùng: Các tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn như Helicobacter Pylori (liên quan đến u lympho MALT), Borrelia burgdorferi, Chlamydia psittaci, Campylobacter jejuni, hoặc virus như viêm gan C, virus Epstein-Barr (EBV) và Cytomegalovirus (CMV) đều được cho là có mối liên hệ với sự phát triển của ung thư hạch.
• Suy giảm miễn dịch: Những người có hệ miễn dịch suy yếu do nhiễm HIV, sau ghép tạng, hoặc mắc các rối loạn thiếu hụt miễn dịch di truyền có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Bệnh lý tự miễn: Một số bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, bệnh viêm ruột, hội chứng Sjögren có thể làm tăng nguy cơ ung thư hạch.
• Sử dụng thuốc: Các loại thuốc ức chế miễn dịch, thường dùng sau ghép tạng, có thể làm tăng nguy cơ này.
• Phơi nhiễm nghề nghiệp: Tiếp xúc lâu dài với thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu cũng được xem là một yếu tố nguy cơ.
• Yếu tố địa lý: Một số thể ung thư hạch, như u lympho NK/T ngoài hạch, thường gặp hơn ở các khu vực như Đông Nam Á và Mỹ La-tinh.

Dấu hiệu nhận biết ung thư hạch lymphoma

Nhận biết sớm các dấu hiệu của ung thư hạch lymphoma là vô cùng quan trọng để có thể điều trị kịp thời. Các triệu chứng điển hình bao gồm:

• Nổi hạch: Sự xuất hiện của các hạch bạch huyết sưng, có thể sờ thấy hoặc nhìn thấy, thường ở các vị trí như cổ, nách, bẹn. Các hạch này thường không đau.
• Triệu chứng toàn thân: Sốt không rõ nguyên nhân, sụt cân không giải thích được, đổ mồ hôi đêm, cảm giác mệt mỏi kéo dài, chán ăn.
• Các triệu chứng khác: Có thể bao gồm xuất huyết, chảy máu bất thường, phát ban da và ngứa.

Ở giai đoạn bệnh tiến triển, các triệu chứng có thể trở nên rõ rệt hơn và gây khó chịu. Ví dụ, khối u phát triển lớn có thể chèn ép các cơ quan lân cận, gây ra các biểu hiện như đau lưng, rối loạn chức năng đại hoặc tiểu tiện, hoặc các triệu chứng thần kinh.

Phân biệt các dạng ung thư hạch bạch huyết

Ung thư hạch bạch huyết được chia thành hai nhóm chính dựa trên đặc điểm mô bệnh học:

• U lympho không Hodgkin: Đây là nhóm ung thư hạch phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% các trường hợp. U lympho không Hodgkin rất đa dạng về thể bệnh, có thể tiến triển chậm hoặc nhanh chóng, và yêu cầu phác đồ điều trị cá thể hóa.
• U lympho Hodgkin: Loại này ít gặp hơn nhưng thường có tiên lượng điều trị tốt hơn nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Ung thư hạch di căn và các dạng thường gặp

Ung thư hạch di căn là tình trạng ung thư ban đầu từ hạch bạch huyết đã lan rộng sang các hạch khác hoặc các cơ quan ngoài hệ bạch huyết. Việc phân biệt các vị trí di căn giúp định hướng điều trị chính xác hơn.

Ung thư hạch bạch huyết di căn đến phổi

Phổi là một trong những cơ quan dễ bị ảnh hưởng bởi ung thư hạch di căn. Các tế bào ung thư có thể di chuyển đến phổi qua hệ tuần hoàn hoặc bạch huyết. Triệu chứng bao gồm ho kéo dài, ho ra máu, khó thở và đau tức ngực. Ung thư di căn phổi là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư.

Ung thư hạch bạch huyết di căn đến xương

Khi ung thư hạch lan đến xương, các tế bào ác tính xâm nhập vào mô xương, làm suy yếu cấu trúc xương và gây ra tổn thương tại nhiều vị trí như cột sống, xương chậu, xương chi và hộp sọ. Tình trạng này có thể dẫn đến gãy xương bệnh lý và đau đớn.

Chẩn đoán và điều trị ung thư hạch lymphoma

Việc chẩn đoán ung thư hạch lymphoma thường bao gồm các phương pháp như khám lâm sàng, xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh (chụp CT, PET-CT, MRI) và quan trọng nhất là sinh thiết hạch bạch huyết để xác định loại tế bào ung thư và giai đoạn bệnh.

Phương pháp điều trị ung thư hạch lymphoma phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh, thể trạng của bệnh nhân và các yếu tố nguy cơ khác. Các phương pháp điều trị chính bao gồm:

• Hóa trị: Sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Xạ trị: Sử dụng tia bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Liệu pháp miễn dịch: Kích thích hệ miễn dịch của cơ thể tấn công tế bào ung thư.
• Ghép tế bào gốc: Thay thế tủy xương bị bệnh bằng tế bào gốc khỏe mạnh.

Ung thư hạch lymphoma có chữa được không là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Với sự phát triển của y học hiện đại, nhiều trường hợp ung thư hạch, đặc biệt là u lympho Hodgkin và một số thể u lympho không Hodgkin, có thể đạt được sự thuyên giảm hoàn toàn và sống khỏe mạnh trong nhiều năm. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố và cần sự theo dõi, điều trị chuyên sâu.

Lời khuyên từ chuyên gia

Việc duy trì một lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng cân bằng và thăm khám sức khỏe định kỳ là biện pháp quan trọng để phòng ngừa và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, bao gồm cả ung thư hạch. Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về sức khỏe hoặc nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn và thăm khám từ các chuyên gia y tế. Sự chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe sẽ mang lại cơ hội tốt nhất cho bạn.