Ung thư hạch bạch cầu dấu hiệu nhận biết và nguyên nhân bệnh

Ung thư hạch bạch cầu là gì?

Ung thư hạch bạch cầu, hay còn gọi là u lympho, là một dạng ung thư bắt nguồn từ các tế bào bạch cầu lympho, một phần quan trọng của hệ miễn dịch. Các tế bào lympho này có vai trò chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác. Khi chúng phát triển bất thường và mất kiểm soát, chúng có thể hình thành khối u ác tính, ảnh hưởng đến hệ bạch huyết và các cơ quan khác trong cơ thể.

Theo Tổ chức Ung thư Toàn cầu GLOBOCAN, năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 545.000 ca mắc mới và gần 260.000 ca tử vong do ung thư hạch bạch huyết. Tại Việt Nam, ung thư hạch bạch huyết cũng là một trong những loại ung thư phổ biến, đứng thứ 13 với hơn 3.700 ca mắc mới và hơn 2.200 ca tử vong trong năm 2020.

Các loại ung thư hạch bạch cầu chính

Ung thư hạch bạch cầu được phân loại thành hai nhóm chính dựa trên đặc điểm mô bệnh học và diễn biến lâm sàng:

• U lympho không Hodgkin: Chiếm khoảng 90% các trường hợp ung thư hạch. Loại này có thể phát sinh từ bất kỳ hạch bạch huyết nào hoặc các mô lympho ngoài hạch. U lympho không Hodgkin thường có tiên lượng xấu hơn và điều trị khó khăn hơn so với u lympho Hodgkin.
• U lympho Hodgkin: Chiếm khoảng 10-20% các trường hợp. Loại này thường bắt đầu ở hạch bạch huyết và có xu hướng lan theo đường bạch huyết đến các hạch lân cận. U lympho Hodgkin thường có tiên lượng tốt hơn và đáp ứng điều trị cao hơn.

Nguyên nhân bệnh ung thư hạch bạch cầu

Nguyên nhân chính xác gây ra ung thư hạch bạch cầu vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, tuy nhiên, các yếu tố nguy cơ sau đây được cho là có mối liên quan mật thiết đến sự phát triển của bệnh:

• Yếu tố di truyền và tuổi tác: Mặc dù ung thư hạch có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nguy cơ mắc bệnh thường tăng theo tuổi, đặc biệt ở những người trên 55 tuổi. Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định.
• Nhiễm trùng: Một số loại vi khuẩn và virus như Helicobacter Pylori (liên quan đến u lympho MALT), vi rút Epstein-Barr (EBV), vi rút viêm gan C (HCV), CMV, Borrelia burgdorferi, Chlamydia psittaci, Campylobacter jejuni,... có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
• Suy giảm miễn dịch: Những người có hệ miễn dịch suy yếu do nhiễm HIV/AIDS, ghép tạng, hoặc các rối loạn suy giảm miễn dịch di truyền có nguy cơ mắc ung thư hạch cao hơn.
• Bệnh lý tự miễn: Các bệnh như viêm khớp dạng thấp, hội chứng Sjögren, bệnh viêm ruột (Crohn, viêm loét đại tràng)... có thể làm tăng nguy cơ phát triển u lympho.
• Phơi nhiễm môi trường: Tiếp xúc lâu dài với thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại, hoặc phóng xạ có thể là yếu tố nguy cơ.
• Kích thích mạn tính mô bạch huyết: Tình trạng kích thích kéo dài hệ bạch huyết cũng có thể góp phần vào sự phát triển của bệnh.

Dấu hiệu ung thư hạch bạch huyết

Nhận biết sớm các dấu hiệu của ung thư hạch bạch huyết là vô cùng quan trọng để có thể can thiệp kịp thời. Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

• Nổi hạch sưng tấy: Đây là dấu hiệu điển hình nhất, thường xuất hiện ở các vùng như cổ, nách, bẹn. Các hạch này có thể sờ thấy hoặc nhìn thấy, phát triển dần lên và thường không gây đau.
• Triệu chứng toàn thân: Bao gồm sốt không rõ nguyên nhân, sụt cân không giải thích được, đổ mồ hôi đêm nhiều, cảm giác mệt mỏi, chán ăn.
• Các triệu chứng khác: Có thể bao gồm ngứa da, phát ban, ho dai dẳng, khó thở, đau tức ngực, đau bụng, hoặc các vấn đề về tiêu hóa, rối loạn đại-tiểu tiện do hạch chèn ép.

Chẩn đoán ung thư hạch bạch huyết

Để chẩn đoán xác định ung thư hạch bạch cầu, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp khác nhau:

• Thăm khám lâm sàng và hỏi bệnh sử: Bác sĩ sẽ đánh giá các triệu chứng, tiền sử bệnh và khám thực thể.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra công thức máu, chức năng gan, thận và các chỉ số khác.
• Sinh thiết hạch: Đây là phương pháp chẩn đoán quan trọng nhất, giúp xác định bản chất của khối u (lành tính hay ác tính), loại u và mức độ xâm lấn.
• Chẩn đoán hình ảnh: Các kỹ thuật như siêu âm, chụp CT, MRI, PET-CT giúp đánh giá mức độ lan rộng của bệnh trong cơ thể.
• Sinh thiết tủy xương: Đôi khi cần thiết để kiểm tra xem ung thư đã lan đến tủy xương hay chưa.

Điều trị ung thư hạch bạch cầu

Việc điều trị ung thư hạch bạch cầu phụ thuộc vào loại u, giai đoạn bệnh, sức khỏe tổng thể của bệnh nhân và các yếu tố khác. Các phương pháp điều trị chính bao gồm:

• Hóa trị: Sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Xạ trị: Sử dụng tia bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Liệu pháp miễn dịch: Kích thích hệ miễn dịch của cơ thể nhận diện và tấn công tế bào ung thư.
• Liệu pháp nhắm trúng đích: Sử dụng thuốc tác động vào các phân tử cụ thể trên tế bào ung thư.
• Ghép tế bào gốc: Sử dụng liều hóa trị hoặc xạ trị cao để tiêu diệt ung thư, sau đó thay thế tủy xương bằng tế bào gốc khỏe mạnh.

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh, bác sĩ có thể áp dụng một hoặc kết hợp nhiều phương pháp điều trị. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị là yếu tố then chốt giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào về ung thư hạch bạch cầu, đừng ngần ngại liên hệ với cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn chuyên sâu.