Triệu chứng Ung thư máu giai đoạn đầu: Dấu hiệu nhận biết và cách phát hiện sớm

Ung thư máu, hay còn gọi là bệnh bạch cầu, là một căn bệnh ác tính nguy hiểm. Việc nhận biết sớm các triệu chứng ung thư máu giai đoạn đầu đóng vai trò then chốt trong việc điều trị hiệu quả và cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bệnh chỉ được phát hiện một cách tình cờ.

Các biểu hiện cảnh báo sớm của ung thư máu

Ung thư máu có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, tùy thuộc vào thể bệnh cấp tính hay mạn tính và giai đoạn tiến triển. Dưới đây là những triệu chứng thường gặp:

Triệu chứng ung thư máu cấp tính

Thể ung thư máu cấp tính thường diễn biến nhanh và có những biểu hiện dễ nhận biết hơn:

• Mệt mỏi kéo dài: Cơ thể suy nhược, thiếu năng lượng trầm trọng.
• Sốt không rõ nguyên nhân: Sốt dai dẳng, có thể kèm theo ra mồ hôi đêm nhiều.
• Da xanh xao, nhợt nhạt: Dấu hiệu rõ ràng của tình trạng thiếu máu.
• Dễ bị bầm tím và chảy máu: Xuất hiện các nốt xuất huyết trên da, chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc chảy máu khó cầm.
• Hạch và lách to: Có thể sờ thấy các hạch bạch huyết hoặc cảm nhận sự sưng to ở vùng bụng do lách to.
• Đau xương khớp: Cảm giác đau nhức dai dẳng ở xương.
• Phì đại lợi: Lợi có thể sưng to bất thường.

Triệu chứng ung thư máu mạn tính

Đối với ung thư máu mạn tính, các triệu chứng ở giai đoạn đầu thường kín đáo hơn, thậm chí không có biểu hiện gì:

• Mệt mỏi, suy nhược cơ thể: Tương tự như thể cấp tính nhưng thường ở mức độ nhẹ hơn.
• Sụt cân không rõ lý do: Cân nặng giảm dần mà không có sự thay đổi trong chế độ ăn uống hay sinh hoạt.
• Rối loạn giấc ngủ: Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
• Ra mồ hôi trộm: Đổ mồ hôi nhiều vào ban đêm, ngay cả khi thời tiết không nóng.

Trường hợp phát hiện ung thư máu giai đoạn đầu tình cờ

Câu chuyện của bệnh nhân H. T. M. là một ví dụ điển hình. Bà phát hiện mắc bệnh Bạch cầu tuỷ mạn (ung thư máu mạn tính) sau khi bị râu tôm chọc vào ngón tay, dẫn đến tình trạng sưng tấy và đau nhức. Khi đi khám và thực hiện các xét nghiệm, bà phát hiện lượng bạch cầu và tiểu cầu tăng cao, kèm theo lách to. Tương tự, nhiều người khác chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe tổng quát định kỳ hoặc khi đi kiểm tra vì một vấn đề sức khỏe không liên quan.

Theo ThS.BS. Nguyễn Quốc Nhật, Phó trưởng khoa Điều trị hoá chất, nhiều trường hợp ung thư máu mạn tính chỉ được phát hiện khi bệnh nhân thực hiện khám sức khỏe tầm soát hoặc khám vì một vấn đề sức khỏe khác. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không nên chủ quan với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của cơ thể.

Ung thư máu giai đoạn 2 và giai đoạn cuối

Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn 2 hoặc giai đoạn cuối, các triệu chứng ung thư máu giai đoạn cuối sẽ trở nên rõ ràng và nghiêm trọng hơn:

Triệu chứng ung thư máu giai đoạn 2

Ở giai đoạn này, các triệu chứng ban đầu có thể trở nên rõ rệt hơn:

• Thiếu máu nặng hơn với biểu hiện da xanh, niêm mạc nhợt nhạt.
• Gan, lách, hạch to rõ rệt hơn, có thể gây chèn ép các cơ quan xung quanh.
• Các dấu hiệu nhiễm trùng tái diễn do hệ miễn dịch suy giảm.

Triệu chứng ung thư máu giai đoạn cuối

Giai đoạn cuối của ung thư máu thường đi kèm với các biến chứng nguy hiểm:

• Thiếu máu nghiêm trọng: Bệnh nhân cảm thấy kiệt sức, khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi.
• Xuất huyết nặng: Chảy máu khó kiểm soát ở nhiều bộ phận, có thể đe dọa tính mạng.
• Nhiễm trùng nặng: Cơ thể không còn khả năng chống lại vi khuẩn, virus, dễ dẫn đến nhiễm trùng huyết.
• Suy đa tạng: Các cơ quan như gan, thận, phổi có thể bị tổn thương nặng nề.
• Biểu hiện của tắc mạch máu: Tình trạng bạch cầu tăng cao đột ngột có thể gây tắc nghẽn mạch máu, dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Chẩn đoán và tầm soát ung thư máu

Khi có những nghi ngờ về ung thư máu dựa trên các triệu chứng lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán chính xác:

Các xét nghiệm chẩn đoán

• Xét nghiệm máu ngoại vi: Đánh giá số lượng bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu và các thành phần khác trong máu.
• Tủy đồ: Lấy một mẫu tủy xương để phân tích dưới kính hiển vi, xác định tỷ lệ các loại tế bào máu và phát hiện tế bào ung thư.
• Sinh thiết tủy xương: Tương tự tủy đồ nhưng lấy một mẫu mô xương lớn hơn để phân tích chi tiết hơn.
• Xét nghiệm di truyền và miễn dịch: Giúp phân loại thể bệnh, giai đoạn bệnh và nhóm nguy cơ, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
• Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm, chụp CT, MRI có thể được sử dụng để đánh giá kích thước gan, lách, hạch và các cơ quan khác.

Tầm quan trọng của khám sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ hàng năm là biện pháp hữu hiệu để phát hiện sớm ung thư máu, ngay cả khi bệnh chưa có biểu hiện rõ ràng. Việc này giúp bác sĩ theo dõi sức khỏe tổng thể, phát hiện những thay đổi bất thường và can thiệp kịp thời, tăng cơ hội điều trị thành công.

Để kiểm tra sức khỏe hoặc đăng ký xét nghiệm, bạn có thể liên hệ với Viện Huyết học – Truyền máu TW qua tổng đài 1900 96 96 70 hoặc truy cập website vienhuyethoc.vn.

Lời khuyên từ chuyên gia

Khi cơ thể có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, dù là nhỏ nhất, bạn cũng không nên chủ quan mà hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời. Phát hiện bệnh ung thư máu ở giai đoạn sớm sẽ mang lại cơ hội điều trị tốt hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống.