Số liệu đáng báo động: Số người chết vì ung thư và những nỗ lực phòng chống

Tình hình ung thư trên toàn cầu và tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp, với số ca mắc mới và tử vong không ngừng gia tăng. Theo Tổ chức ghi nhận ung thư quốc tế (Globocan 2022), Việt Nam mỗi năm ghi nhận gần 180.500 ca mắc mới và hơn 120.000 bệnh nhân tử vong vì căn bệnh này. Tỷ lệ tử vong đáng lo ngại này phản ánh thực trạng nhiều bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị.

Bức tranh toàn cảnh về ung thư trên thế giới và tại Việt Nam

Theo thống kê của Globocan 2022, tình hình mắc và tử vong do ung thư trên toàn thế giới đều có xu hướng tăng. Tại Việt Nam, với tổng dân số gần 100 triệu dân, ước tính cứ 100.000 người thì có 180 người chẩn đoán mắc mới ung thư và 120 người tử vong do ung thư. Mặc dù tỷ suất mắc mới của Việt Nam không nằm trong nhóm cao nhất thế giới, nhưng tỷ lệ tử vong vẫn ở mức đáng báo động. Các quốc gia như Nhật Bản và Hàn Quốc có tỷ lệ mắc mới ung thư cao hơn Việt Nam nhưng tỷ lệ tử vong lại thấp hơn đáng kể. Lý do chính là các chương trình tầm soát ung thư và phát hiện bệnh sớm tại hai quốc gia này rất hiệu quả.

Số liệu từ điều tra toàn quốc về gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam cho thấy 74,3% gánh nặng bệnh tật là do các bệnh không lây nhiễm, trong đó ung thư là một trong 10 nguyên nhân bệnh tật hàng đầu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dự báo đến năm 2040, số ca mắc mới ung thư tại Việt Nam có thể tăng khoảng 59,4% và số ca tử vong do ung thư tăng khoảng 70,3%. Điều này đặt ra những thách thức lớn cho hệ thống y tế và sự phát triển kinh tế - xã hội.

Các nỗ lực phòng chống ung thư tại Việt Nam và Thành phố Đà Nẵng

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phòng chống ung thư, nhiều hội nghị khoa học đã được tổ chức để cập nhật kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm. Hội nghị phòng, chống ung thư TP Đà Nẵng lần thứ VI là một ví dụ điển hình, quy tụ hơn 700 đại biểu trong nước và quốc tế. Các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành đã cùng thảo luận về các phương pháp điều trị đa mô thức và sự phối hợp giữa nhiều chuyên ngành y học để nâng cao hiệu quả chữa trị. Đà Nẵng đã có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận trong công tác phòng chống ung thư, từ việc nâng cao nhận thức cộng đồng, triển khai các chương trình sàng lọc, chẩn đoán sớm, đến việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế và đào tạo nguồn nhân lực. Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng đang từng bước trang bị các thiết bị y tế hiện đại như máy chụp nhũ ảnh 3D, hệ thống cộng hưởng từ 1.5 Tesla, hệ thống CT 32 dãy nhằm hỗ trợ chẩn đoán và điều trị ung thư hiệu quả hơn.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Ung bướu cũng ghi nhận số bệnh nhân đến khám và điều trị ngày càng tăng. Năm 2023, bệnh viện đã đón nhận gần 800.000 lượt bệnh nhân, thực hiện gần 37.000 ca phẫu thuật và hơn 180.000 ca xạ trị. TS.BS Diệp Bảo Tuấn, phụ trách điều hành Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, nhấn mạnh tầm quan trọng của các chương trình tầm soát ung thư và phát hiện bệnh sớm như một chiến lược quyết liệt để nâng cao hiệu quả điều trị. Ông cũng cho biết, mặc dù tỷ lệ mắc mới ung thư tại Việt Nam thuộc nhóm trung bình của thế giới, nhưng tỉ lệ tử vong lại thuộc nhóm cao trong khu vực Đông Nam Á, chủ yếu do phát hiện bệnh quá trễ.

Phân tích nguyên nhân và giải pháp giảm số người chết vì ung thư

Nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tử vong cao do ung thư tại Việt Nam là do đa số bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Có tới 50-80% người bệnh ung thư đến khám ở giai đoạn 3 và 4, khi việc điều trị trở nên khó khăn và hiệu quả không cao. Điều này trái ngược với Nhật Bản và Hàn Quốc, nơi các chương trình tầm soát hiệu quả giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó giảm đáng kể tỷ lệ tử vong.

Để giảm số người chết vì ung thư, cần có sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía:

• Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tuyên truyền về các yếu tố nguy cơ, tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc ung thư sớm.
• Đẩy mạnh các chương trình sàng lọc và chẩn đoán sớm: Phát triển các chương trình tầm soát ung thư hiệu quả, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam.
• Đầu tư vào y tế và công nghệ: Trang bị các thiết bị y tế hiện đại, ứng dụng các kỹ thuật điều trị tiên tiến như liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch.
• Nghiên cứu khoa học: Tiếp tục nghiên cứu về các loại ung thư phổ biến tại Việt Nam, phát triển các phương pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn.
• Chính sách y tế: Xây dựng và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ bệnh nhân ung thư, giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh và gia đình.

So với số người chết vì ung thư trên thế giới, Việt Nam đang đối mặt với những thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, với sự chung tay của toàn xã hội, cùng với việc áp dụng các biện pháp phòng chống khoa học và hiệu quả, chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng vào một tương lai giảm thiểu gánh nặng do căn bệnh ung thư gây ra.

Cuộc chiến chống lại ung thư vẫn còn rất nhiều gian nan, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các nhà khoa học, y bác sĩ, các nhà hoạch định chính sách và cả cộng đồng. Việc hiểu rõ về tình hình ung thư, đặc biệt là số người chết vì ung thư, sẽ giúp chúng ta có những hành động thiết thực và hiệu quả hơn trong công tác phòng chống.