Các bệnh ung thư thường gặp ở Việt Nam và biện pháp phòng ngừa

Tình hình ung thư tại Việt Nam đang có những diễn biến đáng lo ngại với số ca mắc mới và tử vong ngày càng tăng. Việc nhận diện sớm các các bệnh ung thư thường gặp ở việt nam là vô cùng quan trọng để có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Theo thống kê của Globocan năm 2020, Việt Nam ghi nhận 182.563 ca mắc ung thư mới và 122.690 ca tử vong, cho thấy một thực trạng đáng báo động.

Các loại ung thư phổ biến tại Việt Nam

Dưới đây là phân tích chi tiết về những loại ung thư có tỷ lệ mắc cao nhất tại Việt Nam, giúp bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về tình hình:

Ung thư gan

Ung thư gan hiện đang dẫn đầu về số lượng ca mắc mới tại Việt Nam, chiếm 14,5% tổng số ca ung thư năm 2020. Nguyên nhân chính dẫn đến ung thư gan thường liên quan đến viêm gan virus (B, C) gây xơ gan, lạm dụng rượu bia và các chất kích thích. Tuổi tác và yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định. Tin vui là nếu phát hiện sớm, tỷ lệ chữa khỏi ung thư gan có thể đạt tới 80-90%. Các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm đau tức hạ sườn phải, mệt mỏi, chán ăn, vàng da.

Ung thư phổi

Ung thư phổi là một trong những căn bệnh ung thư gây tử vong hàng đầu cả trên thế giới và tại Việt Nam. Tỷ lệ mắc bệnh đang có xu hướng tăng nhanh, và đáng lo ngại là phần lớn bệnh nhân nhập viện ở giai đoạn muộn, khó khăn cho việc phẫu thuật. Nguyên nhân chính được xác định là do hút thuốc lá, với người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 15-30 lần người không hút. Triệu chứng ở giai đoạn đầu thường âm thầm, về sau có thể biểu hiện bằng khó thở, ho kéo dài, đau ngực, sút cân.

Ung thư vú

Theo WHO, ung thư vú đã trở thành loại ung thư phổ biến nhất thế giới vào năm 2021. Tại Việt Nam, đây cũng là mối quan tâm hàng đầu của phụ nữ. Bệnh phát sinh do sự phát triển không kiểm soát của các tế bào tuyến vú. Các yếu tố nguy cơ bao gồm sinh con muộn, không cho con bú, tiền sử gia đình, đột biến gen, kinh nguyệt sớm hoặc mãn kinh muộn, sử dụng rượu bia và hút thuốc. Phụ nữ nên chủ động tầm soát ung thư vú định kỳ để phát hiện sớm.

Ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày đứng thứ tư trong danh sách các loại ung thư phổ biến ở Việt Nam. Bệnh thường tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu, khiến người bệnh khó nhận biết. Các triệu chứng có thể bao gồm đau bụng vùng thượng vị, đầy hơi, buồn nôn, chán ăn, sụt cân. Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), chế độ ăn uống không lành mạnh (thực phẩm muối chua, hun khói, ít rau xanh) và thói quen hút thuốc lá là những yếu tố nguy cơ chính.

Ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng là một dạng ung thư phát triển ở ruột già hoặc trực tràng. Tỷ lệ mắc bệnh này đang có xu hướng gia tăng tại Việt Nam, đặc biệt ở nhóm người trưởng thành. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tiền sử gia đình, chế độ ăn ít chất xơ, nhiều thịt đỏ và chất béo, béo phì, ít vận động và hút thuốc lá. Việc phát hiện sớm qua nội soi đại trực tràng là rất quan trọng.

Ngoài ra, các loại ung thư khác cũng cần lưu ý bao gồm bệnh bạch cầu, ung thư tuyến tiền liệt (ở nam giới), ung thư vòm họng và ung thư tuyến giáp.

Phân biệt các bệnh ung thư thường gặp ở nam giới và nữ giới

Mặc dù nhiều loại ung thư có thể ảnh hưởng đến cả hai giới, nhưng cũng có những loại phổ biến hơn ở nam hoặc nữ giới:

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của các bệnh ung thư

Hiểu rõ nguyên nhân và yếu tố nguy cơ là bước đầu tiên để phòng tránh hiệu quả các bệnh ung thư ở việt nam:

• Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người mắc ung thư làm tăng nguy cơ.
• Lối sống: Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn uống không lành mạnh (ít rau xanh, nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn), ít vận động, béo phì.
• Nhiễm trùng: Một số virus như HPV, viêm gan B, C có thể gây ung thư.
• Tiếp xúc với tác nhân gây ung thư: Hóa chất độc hại, bức xạ, ô nhiễm môi trường.
• Tuổi tác: Nguy cơ mắc ung thư thường tăng theo tuổi.

Biện pháp phòng ngừa ung thư hiệu quả

Phát hiện sớm ung thư có thể tăng tỷ lệ chữa khỏi đáng kể, từ 40% ở Việt Nam lên đến 70% như ở các nước phát triển. Do đó, phòng ngừa và tầm soát sớm là chìa khóa:

• Thay đổi lối sống lành mạnh: Nói không với thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn uống cân bằng giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt. Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày.
• Tầm soát ung thư định kỳ: Thực hiện các xét nghiệm tầm soát theo khuyến cáo của bác sĩ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ. Đối với phụ nữ, tầm soát ung thư vú, cổ tử cung là rất cần thiết. Nam giới nên lưu ý tầm soát ung thư tuyến tiền liệt.
• Tiêm vắc xin phòng ngừa: Vắc xin HPV giúp phòng ngừa ung thư cổ tử cung và một số loại ung thư khác.
• Tránh tiếp xúc với các tác nhân gây ung thư: Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời.
• Quản lý tốt các bệnh mạn tính: Điều trị và kiểm soát tốt các bệnh như viêm gan, tiểu đường, huyết áp cao.

Lời khuyên từ chuyên gia

Theo TS.BS Vũ Hữu Khiêm, Trưởng khoa Ung bướu, BVĐK Tâm Anh Hà Nội, việc phát hiện sớm đóng vai trò quyết định trong điều trị ung thư. Đừng chần chừ đi khám khi cơ thể có những dấu hiệu bất thường. Thay đổi lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay chính là khoản đầu tư tốt nhất cho sức khỏe tương lai của bạn và gia đình. Hãy chủ động trang bị kiến thức về các bệnh ung thư thường gặp ở nam và nữ giới để bảo vệ bản thân một cách tốt nhất.